İçeriğe geç

Blockchain Öğreniyorum -1

Tahmini Okuma Süresi: 6 dakika

Bir konu hakkında konuşabilecek kadar bilgiye sahip olana kadar, o konu beynimi kemiriyor adeta. Eğer gerçekten öğrenmem gereken bir şey için beklemeye gücüm yok. Elle tutulur şeyleri öğrenmek kolaydır da soyut veri ve mantık hakkında çalışmalar ve araştırmalar neredeyse hiçbir zaman son bulmaz.

Blockchain meselesi de ikinci tanıma uyuyordu ve anlamak için verdiğim uğraş beni çok mutlu etti. Bu konu hakkında öğrenmeye devam ettikçe yazılarımı paylaşacağım. Bir seri olacağını düşünüyorum.

Bu ilk yazıda Blockchain’in ne olduğunu, neler yaptığını ve neden bu kadar önemli olduğunu öğrenme sürecimden bilgiler aktaracağım.

Başlangıçta, Blockchain, verileri yapılandırmak ve paylaşmak için kullanılan bilgisayar bilimi terimiydi. Günümüzde ise blok zincirleri (Blockchain yerine bu tamlamayı kullanacağım.), bilgi işlemin “beşinci evrimi” olarak tanımlanmaktadır.

Blok zincirleri dağıtılmış veritabanına yeni bir yaklaşımdır. Yenilik, eski teknolojiyi yeni yollarla birleştirmekten gelir. Blok zincirlerini, bir grup insanın kontrol ettiği ve bilgileri depoladığı ve paylaştığı dağıtılmış veri tabanları olarak düşünebilirsiniz.

Çok çeşitli blok zincir ve blok zincir uygulamaları vardır. Blockchain, tüm dünyada platformlar ve donanımlar arasında entegre olan, tümünü kapsayan bir teknolojidir.

Photo by William Bout on Unsplash

Blok Zincir Türleri

Bir blok zinciri, dijital bir veri defteri kitabı oluşturmayı ve bağımsız bir taraflar ağı arasında paylaşmayı mümkün kılan bir veri yapısıdır. Pek çok farklı blok zincir türü vardır. Bunları şu şekilde açıklayabiliriz.

Genel blok zincirleri (Public Blockchains): Bitcoin gibi genel blok zincirleri, yerel bir belirteçle çalıştırılan geniş dağıtımlı ağlardır. Herkesin herhangi bir seviyede dahil olabileceği, topluluklarının sahip olduğu açık kaynak koda sahip olabileceği blok zinciri türüdür.

İzin verilen blok zincirleri(Permissioned blockchains): Ripple gibi izinli blok zincirleri, kişilerin ağ içinde oynayabileceği rolleri kontrol eder. Kontrollü yapısına rağmen büyük ve dağıtımı yapılmış, yerel bir simge kullanan sistemlerdir. Temel kodları açık kaynak olabilir veya olmayabilir.

Özel blok zincirleri(Private blockchains): Özel blok zincirler daha küçük olma eğilimindedir ve bir işaret kullanmazlar. Onların üyeliği yakından kontrol edilmektedir. Bu tür blok zincirleri, üyelerine güvenen ve gizli bilgileri ticarete veren konsorsiyumlar tarafından tercih edilmektedir.

Her üç blok zinciri, belirli bir ağdaki her bir katılımcının kurallara uyması için merkezi bir otoriteye ihtiyaç duymadan güvenli bir şekilde defteri yönetebilmeleri için kriptografi kullanmaktadır. Merkezi otoritenin veritabanı yapısından çıkarılması, blok zincirlerin en önemli ve en güçlü yönlerinden biridir.

Blok zincirleri kalıcı kayıtlar ve işlem geçmişi yaratır, ancak hiçbir şey gerçekten kalıcı değildir. Kaydın sürekliliği şebekenin kalıcılığına dayanır.

Veriler bir blok zincirine kaydedildiğinde, değiştirilmesi veya çıkarılması son derece zor. Birisi bir işlem veya giriş olarak da adlandırılan bir blok zincirine bir kayıt eklemek istediğinde, doğrulama denetimi olan ağdaki kullanıcılar önerilen işlemi doğrulamaktadır. İşlerin zorlandığı yer burasıdır, çünkü her blok zincir bunun nasıl işleyeceği ve bir işlemi nasıl doğrulayacakları konusunda birbirlerinden biraz farklıdır.

Blok Zincir Neler Yapabilir?

Bir blok zincir, veri akışını yöneten herhangi bir merkezi yetkiye sahip olmayan eşler arası bir sistemdir. Veri bütünlüğünü koruyarak merkezi denetimi kaldırmanın en önemli yollarından biri bağımsız kullanıcıların geniş bir dağıtım ağına sahip olmaktır. Bu, ağın oluşturduğu bilgisayarların birden fazla konumda olduğu anlamına gelir. Bu bilgisayarlara genellikle tam düğüm denir.

Aşağıdaki şekil, Bitcoin blok zincir ağının yapısının görselleştirmesini göstermektedir. Bunu http://dailyblockchain.github.io adresinde görebilirsiniz.

Şebekenin bozulmasını önlemek için, sadece blok zincirleri merkezden uzaklaştırmakla kalmazlar, aynı zamanda sıklıkla kripto para birimi de kullanırlar. Bir şifreleme durumu, piyasa değeri olan dijital bir simgedir. Kripto para birimleri, hisse senedi gibi borsalarda işlem görür.

Kripto para birimleri, her blok zincir için biraz farklı çalışır. Temel olarak, yazılım donanımın çalışması için vardır. Yazılım, blok zincir protokolüdür. Bilinen blok zincir protokollerine Bitcoin, Ethereum, Ripple, Hyperledger ve Factod’u söyleyebilirim. Donanım ağdaki verilerin güvenliğini sağlayan tam düğümlerden oluşur.

Blok Zincirleri Neden Önemlidir?

Blok zincirler artık internetin eksik güvenlik katmanı olan bilgi işlemin “beşinci evrimi” olarak biliniyor. Bu, pek çok kişinin bu konuyla ilgili heyecanlı olmasının nedenlerinden biridir.

Blok zincirleri, dijital verilere güvenmeyi sağlayabilir. Bilgi bir blok zincir veri tabanına yazıldığında onu kaldırmak veya değiştirmek neredeyse imkansızdır. Bu seviyede bir güvenlik yeteneği daha önce hiç olmadı.

Mülkiyet hakları ve kimliği de dahil olmak üzere analog kalmış olan her şey artık çevrimiçi olarak oluşturulabilir ve korunabilir. Para telleri ve fon yerleşimleri gibi yavaş iş ve bankacılık işlemleri şimdi neredeyse anında yapılabilir. Güvenli dijital kayıtlara getirilen sonuçlar, küresel ekonomi için çok büyük fayda sağlayacaktır.

Yaratılan ilk uygulamalar, blok zincirlerin yerli göstergelerin ticaretinde sağlanan güvenli dijital deşarj transferini artırmak için tasarlandı. Bunlara para ve varlık hareketleri dahildir. Fakat blok zincir ağlarının imkânları değer hareketinin çok ötesine geçmektedir.

Bu ilk yazıda Blockchain hakkında ilk öğrendiklerimi paylaştım. İlerleyen süreçte Blok zincir yapısını, uygulamalarını ve nasıl başlayıp çalıştığını da sizlerle paylaşacağım. Ekleyecek notlarınız ya da eksik/yanlış gördüğünüz noktaları yorumlardan veya sosyal medya hesaplarımdan benimle paylaşmayı unutmayın. Ve en önemlisi paylaşarak daha çok insanın öğrenmesine yardımcı olursanız çok sevinirim. 🙂

Kaynaklar

Blockchain For Dummies

Blockchain Basics: A Non-Technical Introduction in 25 Steps

Kapak fotoğrafı: NASA on Unsplash

İlk Yorumu Siz Yapın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir